Pytania i odpowiedzi

Pytania dotyczące kleszczy i chorób odkleszczowych prosimy przesyłać na adres: fundacja@kleszcze.pl

 

1.  Moja żona znalazła na główce naszej córeczki coś co przypominało najedzonego kleszcza (ok. 1 cm), lecz gdy dotarła do lekarza nie było po nim śladu. Czy kleszcz po najedzeniu sam odpada? Czy pozostawia ślad na skórze? Czy można wykluczyć ewentualność zakażenia? ( G.K., Gdańsk)

 - U dzieci kleszcze lokalizują się najczęściej ( aż w 70% przypadków) na głowie, zazwyczaj na granicy włosów. Jest b. prawdopodobne, że najedzony okaz stawonoga o średnicy 1 cm był kleszczem. Po nassaniu kleszcz sam odpada od żywiciela. Miejsce po ukłuciu może być słabo widoczne. W przypadku zakażenia krętkami wywołującymi boreliozę w miejscu ukłucia ( po 3 - 30 dniach) może, choć nie zawsze, pojawić się rumień. Dla pewności po ok. 4 tygodniach od incydentu należy wykonać testy serologiczne w kierunku boreliozy. Można je zrobić w stacjach sanitarno-epidemiologicznych.

2. Czy należy podać antybiotyk 7-letniemu dziecku w przypadku ugryzienia przez kleszcza? Czas przebywania na skórze ok. 2-20 godz. ( Anna K.)

- W świetle badań transmisja krętków podczas żerowania rozpoczyna się po 24-48 godzinach od momentu przyczepienia do skóry. Jednakże w przypadku niewłaściwego usuwania kleszcza ( silne uciskanie kleszcza-przez co możliwe jest cofanie się zawartości jego jelita na zranioną skórę) może nastąpić zakażenie człowieka. Warto przyglądać się miejscu, z którego usunięto kleszcza. W ok. 60% przypadków zakażenia krętkami po kilku dniach pojawia się rumień. Przeciwciała przeciw krętkom wykrywa się dopiero po kilku tygodniach, w związku z tym wcześniejsze badanie krwi nie ma sensu.

3. Proszę o pomoc w doborze preparatu chemicznego za pomocą którego zwalczę nadmierne występowanie kleszczy i komarów na terenie 2 ha (przy lesie), które przygotowuję pod rekreację dla dzieci i dorosłych oraz ich czworonogów ( K.K.,Warszawa)

- W przypadku kleszczy brak jest w Polsce danych o preparatach chemicznych skutecznie działających na otwartych przestrzeniach. Pana gościom polecamy przestrzegania zasad profilaktycznych podanych na naszej stronie internetowej.

4. Czy kleszcze fruwają? ( Małgorzata W.)

- W żadnym stadium rozwojowym kleszcze nie mają skrzydeł i nie fruwają. Kleszcze są pajęczakami, a nie owadami. Można je obejrzeć na naszej stronie www.kleszcze.pl

5. Mieszkam w miejscu, gdzie od marca do zimy mam ogromne problemy z kleszczami(...) Czy istnieją metody zabezpieczające ogrody przed kleszczami? ( plepowina 1)

- Jak dotąd nie opracowano skutecznych metod obniżenia populacji kleszczy w ich naturalnych siedliskach. W Katedrze i Zakładzie Biologii i Parazytologii A.M. w Lublinie i w Katedrze Chemii A.R. w Lublinie prowadzone są badania nad wykorzystaniem związków chemicznych do zwalczania kleszczy. Ich wyniki są bardzo obiecujące.

  Na razie atakom kleszczy w ogrodach i na działkach zapobiegać można jedynie poprzez rygorystyczne przestrzeganie zasad profilaktyki ( patrz www.kleszcze.pl )

6. Jestem posiadaczem kawałka ziemi, na której jest ogromna ilość kleszczy. Czy są sposoby pozbycia się kleszczy? Czy są ich naturalni wrogowie, a może rośliny, które ich odstraszą ( słyszałem o orzechach) ? ( Romuald K.)

- Liczebność populacji kleszczy mogą ograniczać inne organizmy znajdujące się w tym samym ekosystemie. Jednakże ze względu na dużą płodność tych stawonogów i szerokie ich rozpowszechnienie naturalni wrogowie nie zmniejszają znacząco zagrożeń atakami kleszczy.

 Drapieżnikami kleszczy są niektóre bezkręgowce ( owady i pajęczaki) oraz kręgowce jak: gady, ptaki i ssaki. Dotychczas w Polsce nie prowadzono badań nad wpływem innych gatunków zwierząt na liczebność i strukturę populacji kleszczy. W południowych stanach USA wykazano, że mrówkiSolenopis  invecta znacząco obniżają liczbę kleszczy Amblyomma americanumm. Inne mrówki- Solenopis geminativa działają szkodliwie na nassane samice Boophilus microplus pasożytujące na bydle w Meksyku. Pająki Tetuana triangulosa zmniejszają liczbę różnych stadiów rozwojowych kleszcza psiego Rhipicephalus sanguines na Korsyce. Kleszcami przyczepionymi do skóry bydła żywią się niektóre ptaki w Afryce. Spośród ssaków drapieżnikami kleszczy w tym także Ixodes ricinus ( gatunek często spotykany w Polsce), są ryjówki.

  Kleszcze mogą być atakowane także przez bakterie, riketsje i grzyby, co przyczynia się do zmniejszenia ich liczebności w przyrodzie.

7. Gdzie można wykonać szczepienia?  Jak usunąć kleszcza ? ( Sylwia W.)

- Szczepienia przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu prowadzą stacje sanitarno-epidemiologiczne.

Narządy gębowe kleszczy należy jak najszybciej usunąć ze skóry. Najlepiej zabieg ten wykona chirurg.

8. Proszę o podanie prawidłowego sposobu na pozbycie się przyczepionego kleszcza do człowieka. Czy wykręcanie, czy wyciąganie jest tym prawidłowym sposobem i dlaczego właśnie tak? Czy kleszcz w ogóle się wkręca w skórę, czy tylko wszczepia? ( Jarosław G.)

-Przyczepionego kleszcza należy uchwycić przy użyciu pincety jak najbliżej skóry i wyciągnąć zdecydowanym ruchem (najlepiej półobrotowym).

  "Wykręcanie" kleszcza może spowodować urwanie osadzonych w skórze części gnatosommy od reszty ciała. W takim przypadku niezbędne jest chirurgiczne usunięcie pozostałych części narządu gębowego kleszcza, gdyż mogą one spowodować odczyny zapalne.

 Kleszcz przyczepia się do żywiciela przy pomocy hypostomu, który jest pokryty zębami. Dodatkowo umocowuje go w skórze substancja cementowa wydzielana przez komórki gruczolów ślinowych i twardniejąca przy kontakcie z powietrzem. Wokół hypostomu tworzy ona tzw. futerał cementowy.

 Poprawniejsze jest określenie "przyczepianie kleszcza" do skóry żywiciela, a nie "wkręcanie kleszcza".

9. Poszukuję specjalisty zajmującego sie leczeniem boreliozy?( B.G.)

 Rozpoznaniem i leczeniem boreliozy zajmują się lekarze chorób zakaźnych, dermatolodzy i neurolodzy ( w zależności od fazy choroby). W przypadku podejrzenia zakażenia krętkami należy udać się do w/w specjalistów w miejscu zamieszkania.

 We wschodniej Polsce boreliozą zajmuje się od wielu lat zespół Pani Prof. Prokopowicz, Pani Docent Zajkowskiej i Pana  Docenta Pancewicza -Akademia Medyczna w Białymstoku oraz Dr Krzysztof Tomasiewicz- Akademia Medyczna w Lublinie.

10. Mam pewin problem.Otóż mój pies miał na sobie dużą ilość kleszczy(ok.40 )- różnej wielkości i różnego koloru ( jasno- beżowe i niebiesko- fioletowe). Czy kolor świadczy o tym,że są to różne rodzaje kleszczy?

   Wszędzie można przeczytać o tym, że trzeba uważać na te pajęczaki, jak je usuwać itp. ale co zrobić z nimi po usunięciu??  A może są instytucje do których można zanieść większą ilość kleszczy, a które zajmują sie ich badaniem?? (Dorota Ł.)

  Barwa kleszczy zmienia się w trakcie żerowania od jasnobrązowj, czerwono- fioletowej, czerwono- brunatnej do ciemno- brunatnej. Na podstawie barwy nie można więc zidentyfikować gatunku kleszcza. Ze względu na szerokie rozpowszechnienie kleszcza pospolitego ( Ixodes ricinus ), można przypuszczać, że ten gatunek najczęścij atakujepsy i inne zwierzęta domowe. Warto jednak zbadać morfologię zebranych okazów, gdyż psy mogą być atakowane przez inne kleszcze.

 Kleszcze zebrane na skórze żywiciela należy przełożyć do 70% alkoholu etylowego i posłać do do oznaczenia. Zbiór należy opisać przez podanie daty i miejsca zbioru oraz gatunku żywiciela, z którego zebrano kleszcze. Kleszcze można uśmiercić wrzucając je na kilka minut do gorącej wody.

 W celu oznaczenia gatunku kleszczy prosimy o kontakt tel. z Prof. Alicją Buczek ( 81 532 90 51 ).

11. Czy kleszcz wyrwany ze skóry ( wykręcony) nieprawidłowo- czyli w taki sposób iż jego część pozostaje w skórze- może się "odbudować "?( pawlig)

    Kleszcz urwany podczas wyjmowania ze skóry nie może regenerować. Należy jednak usunąć wszystkie części ryjka ze skóry żywiciela, gdyż mogą pojawić się odczyny zapalne lub wtórne zakażenie ( w przypadku zakażonych okazów ).

  Badania doświadczalne prowadzone przez prof. Alicję Buczek wykazały zdolność kleszczy do regeneracji odnóży w stadiach młodocianych ( larwalnych i nimfalnych ).


COPYRIGHT © Fundacja Na Rzecz Zwalczania Kleszczy i Profilaktyki w Chorobach Odkleszczowych w Lublinie 2005